سفارش تبلیغ
صبا ویژن

نکته نگار

طرف پیروز در واقعه ی عاشورا

طرف پیروز در واقعه ی عاشورا

پس از فاجعه کربلا چنان غم و اندوه در مدینة الرسول و جهان اسلام  فراگیر شد که سال شهادت امام حسین علیه السلام  به « سال اندوه » نامیده شد . با این حال کسانی نیز بودند که همانند بنی امیه از شهادت آن بزرگوار خرسند بودند . اینان کسانی بودند که به دلیلی با امیر المومنین علیه السلام  دشمنی داشتند مانند آنانی که در مقابل دولت عدل محور ایشان ایستادند و از عدل ورزی آن بزرگوار کینه به دل داشتند . در این میان وارثان و فرزندانِ  جنگ افروزان جنگهای جمل و نهروان در کینه ورزی با خاندان علوی از همه بیشتر به  بنی امیه نزدیک بودند . شاید بتوان گفت سرآمد  این گروه  ،  خاندان زبیر و طلحه بودند .

روایتی از امام صادق علیه السلام رسیده که فردی از خاندان طلحه به نام ابراهیم  هنگام بازگشت کاروان اسرای کربلا از شام  ،  به استقبال کاروان رفت و به لحن کنایه آمیزی به امام  سجاد گفت : پیروز این واقعه که بود ؟[1]  امام در پاسخ فرمود : اگر می‏خواهی بدانی چه کسی پیروز شده است، هنگام فرا رسیدن وقت نماز، ابتدا اذان بگو و سپس نماز را اقامه کن  .

از آنجا که سخن این فرد همراه با کنایه بود امام نیز در پاسخ به همان سبک پاسخ گفتند . این فرمایش امام کنایه از آن است که بنی امیه می خواستند نام پیامبر (ص) و اسلام را از بین ببرند ولی نتوانستند و پدرم با قیام و شهادتش آنان را شکست داد و نام پیامبر (ص) همچنان از سوی موذنان و نمازگزاران صلا زده می شود . بنا بر این تو هنگام خواندن نماز خواهی فهمید که طرف پیروز این حادثه ماییم نه بنی امیه .

متن خبر

الامالی ، الشیخ الطوسی : بهذا الإسناد { أحمد بن عبدون ، عن علی بن محمد بن الزبیر ، عن علی بن فضال ، عن العباس بن عامر }، عن أبی عمارة، عن عبد الله بن طلحة، عن عبد الله بن سیابة، عن أبی عبد الله (علیه السلام)، قال :

لما قدم علی بن الحسین (علیهما السلام) و قد قتل الحسین بن علی (صلوات الله علیهما) استقبله إبراهیم بن طلحة بن عبید الله، و قال یا علی بن الحسین، من غلب و هو مغطى رأسه، و هو فی المحمل. قال فقال له علی بن الحسین إذا أردت أن تعلم من غلب، و دخل وقت الصلاة، فأذن ثم أقم.

 

آدرس : امالی‏ شیخ طوسی ص  677  ح 1432-  11  ،  بحار الأنوار ج  45 ص 177 ح 27  .




[1]. به نظر می رسد او می خواهد به امام کنایه بزند که اگر جد شما در جنگ جمل ، طلحه و زبیر را شکست دادند در این جنگ شما مغلوب شدید . این تعبیر به گونه ای عقده گشایی است .            


امیران حج در چهار سال حکومت امیر المومنین (ع)

امیران حج در چهار سال حکومت امیر المومنین( ع)

 1 . سال اول (36 هجری ) : عبد الله بن العباس بن عبد المطلب استاندار بصره .                   

طبری در تاریخ خود ج 4 ص 576 در بیان حوادث سال 36 هجری می نویسد : و حج بالناس فی هذه السنه عبد الله بن العباس بن عبد المطلب بأمر على ایاه بذلک، کذلک حدثنى احمد بن ثابت الرازى، عمن ذکره، عن إسحاق ابن عیسى، عن ابى معشر.

 

2 . سال دوم (37 هجری ) عبید الله بن عباس استاندار یمن .

عبارت تاریخ طبری (ج‏5 ص93 ) در این باره چنین است :  و حج بالناس فی هذه السنه- اعنى سنه سبع و ثلاثین- عبید الله بن عباس، و کان عامل على على الیمن و مخالیفها و کان على مکة و الطائف قثم بن‏ العباس، و على المدینة سهل بن حنیف الأنصاری، و قیل: کان علیها تمام ابن العباس و کان على البصره عبد الله بن العباس، و على قضائها ابو الأسود الدؤلى، و على مصر محمد بن ابى بکر، و على خراسان خلید بن قره الیربوعى.

 

3 . سال سوم (38 هجری ) قثم بن عباس استاندار مکه و طائف  .

تاریخ طبری ج‏ 5 ص 132 : و حج بالناس فی هذه السنه قثم بن العباس من قبل على ع. حدثنى بذلک احمد بن ثابت، عن إسحاق بن عیسى، عن ابى معشر. و کان قثم یومئذ عامل علىّ على مکة، و کان على الیمن عبید الله بن العباس، و على البصره عبد الله بن العباس. و اختلف فی عامله على خراسان فقیل: کان خلید بن قره الیربوعى، و قیل: کان ابن ابزى، و اما الشام و مصر فانه کان بهما معاویه و عماله‏ .

 

4 . سال چهارم (39 هجری) در باره امیر حجِ  این سال  اختلاف است .  اقوال موجود هر کدام ، یکی از سه نفری را که در سه سال پیشین امیر بوده اند به عنوان امیر این سال گفته اند . برخی اقوال نیز حاکی است  در این سال معاویه نیز یزید بن شجره را به عنوان امیر حج به مکه فرستاده است واو با امیر ارسالی از سوی امیر المومنین علیه السلام به تخاصم پرداخته و سر انجام این دو ، به امیری شیبه بن عثمان بن ابى طلحه تن داده اند .  

عبارت طبری در ذیل می آید :

تاریخ‏الطبری ج‏5 ص 136 : و اختلف فیمن حج بالناس فی هذه السنه، فقال بعضهم: حج بالناس فیها عبید الله بن عباس من قبل على و قال بعضهم: حج بهم عبد الله ابن عباس، فحدثنی ابو زید عمر بن شبه، قال: یقال ان علیا وجه ابن عباس لیشهد الموسم و یصلى بالناس فی سنه تسع و ثلاثین، و بعث معاویه یزید ابن شجره الرهاوى.قال: و زعم ابو الحسن ان ذلک باطل، و ان ابن عباس لم یشهد الموسم فی عمل حتى قتل على ع، قال: و الذى نازعه یزید بن شجره قثم ابن العباس، حتى انهما اصطلحا على شیبه بن عثمان، فصلى بالناس سنه تسع و ثلاثین.و کالذی حکیت عن ابى زید عن ابى الحسن، قال ابو معشر فی ذلک: حدثنى بذلک احمد بن ثابت الرازى، عمن حدثه، عن إسحاق بن عیسى عنه.

و قال الواقدى: بعث على على الموسم فی سنه تسع و ثلاثین عبید الله بن عباس، و بعث معاویه یزید بن شجره الرهاوى لیقیم للناس الحج، فلما اجتمعا بمکة تنازعا، و ابى کل واحد منهما ان یسلم لصاحبه، فاصطلحا على شیبه بن عثمان بن ابى طلحه.

و کانت عمال على فی هذه السنه على الأمصار الذین ذکرنا انهم کانوا عماله فی سنه ثمان و ثلاثین غیر ابن عباس، کان شخص فی هذه السنه عن عمله بالبصرة، و استخلف زیادا- الذى کان یقال له: زیاد بن ابیه- على الخراج، و أبا الأسود الدولى على القضاء .